سیلندر پنوماتیک
سیلندر پنوماتیک (Pneumatic Cylinder)
سیلندر پنوماتیک یا Pneumatic Cylinder یکی از رایجترین قطعات در سیستمهای پنوماتیک است که وظیفه دارد انرژی حاصل از هوای فشرده را به حرکت خطی مکانیکی تبدیل کند. در سیستمهای اتوماسیون، خطوط مونتاژ، بستهبندی، چاپ، برش و مکانیزمهای Pick & Place، سیلندرهای پنوماتیک نقش حیاتی در اجرای حرکات سریع، تکرارشونده و دقیق دارند.
ساختار سیلندر پنوماتیک
- بدنه آلومینیومی یا استیلی: به عنوان محفظه حرکت پیستون
- پیستون: دریافتکننده نیروی هوای فشرده
- میله (Rod): انتقالدهنده حرکت به بیرون
- درپوش جلو و عقب: شامل یاتاقان، آببندی و اتصالات
- پورتهای ورود/خروج هوا: معمولاً با رزوه استاندارد
- ضربهگیر مکانیکی یا پنوماتیکی: برای جلوگیری از ضربه آخر کورس
- آببندی داخلی: پکینگهای مقاوم در برابر سایش
نحوه عملکرد سیلندر پنوماتیک
بر اساس قانون فشار هوای فشرده:
- هوای فشرده وارد یکی از پورتها میشود.
- فشار هوا باعث حرکت پیستون در داخل سیلندر میشود.
- میله پیستون حرکت را به بیرون منتقل میکند.
- با ارسال هوا به سمت مقابل، حرکت معکوس انجام میشود.
انواع سیلندرهای پنوماتیک
۱. سیلندر راددار (Rod Cylinder)
- پرکاربردترین نوع سیلندر
- قابل تولید در قطرها و کورسهای متنوع
- مناسب عمومیترین کاربردهای صنعتی
۲. سیلندر کامپکت (Compact Cylinder)
- طراحی کوتاه و کمجا
- مناسب دستگاههایی با فضای محدود
۳. سیلندر قلمی (Mini / Round Cylinder)
- ابعاد کوچک و بدنه استوانهای
- مناسب دستگاههای سبک، سنسورها و مکانیزمهای سریع
۴. سیلندر بدون میله (Rodless)
- مناسب کورسهای طولانی بدون افزایش طول کلی سیلندر
- کاربرد در جابهجایی افقی و خطوط Pick & Place
۵. سیلندر دوطرفه (Double Acting)
- حرکت رفت و برگشت با فشار هوا
- دقت بالا و کنترل مناسب
۶. سیلندر یکطرفه (Single Acting)
- حرکت با فشار هوا و برگشت با فنر
- مناسب کاربردهای ساده با بار کم
کاربرد سیلندرهای پنوماتیک
- خطوط بستهبندی و لیبلزنی
- سیستمهای مونتاژ و رباتیک
- ماشینآلات چاپ و دستگاههای برش
- سیستمهای قفل پنوماتیک، گیرهها و مکانیزمهای فیکسچر
- اتوماسیون کارخانهها و تجهیزات صنعتی
مزایای سیلندرهای پنوماتیک
- سرعت بسیار بالا
- تکرارپذیری مناسب
- هزینه کم نسبت به سیستمهای هیدرولیک
- ایمنی بالا (بدون خطرات برق یا روغن داغ)
- مقاومت در مقابل آلودگی و رطوبت
- تعمیر و نگهداری آسان
نکات مهندسی برای انتخاب سیلندر پنوماتیک
- قطر سیلندر: تعیینکننده نیروی خروجی
- کورس حرکت: بر اساس نیاز مکانیکی
- نوع عملکرد: یکطرفه یا دوطرفه
- نحوه نصب: فلنجی، گلویی، پیندار، بستدار
- محدوده فشار کاری: معمولاً 6–10 بار
- نوع آببندی: متناسب با دما و شرایط محیطی
- نیاز به سنسور موقعیت: در مدلهای مغناطیسی (Reed Sensor)
جمعبندی
سیلندرهای پنوماتیک یکی از مهمترین اجزای سیستمهای اتوماسیون و هوای فشرده هستند و با ارائه حرکت سریع، ایمن و قابل اعتماد، در دهها صنعت مختلف به کار گرفته میشوند. انتخاب صحیح نوع سیلندر، قطر، کورس، ساختار و نحوه نصب، نقش کلیدی در عملکرد پایدار و طول عمر سیستم دارد.