یکی از مشکلات رایج در چیلرهای تراکمی این است که برق دستگاه وصل است و حتی ممکن است داخل تابلو برق ولتاژ وجود داشته باشد، اما کمپرسور چیلر استارت نمی‌زند. در چنین شرایطی نباید بلافاصله نتیجه گرفت که کمپرسور سوخته است.

برای روشن شدن کمپرسور، مجموعه‌ای از شرایط کنترلی، الکتریکی و حفاظتی باید هم‌زمان برقرار باشند. کنترلر چیلر، پرشر سوئیچ فشار بالا و پایین، فلو سوئیچ، رله کنترل فاز، اورلود، کنتاکتور، سنسورهای فشار و دما و در نهایت خود کمپرسور در این فرآیند نقش دارند.

مهم‌ترین دلایل استارت نخوردن کمپرسور چیلر با وجود برق

1. ابتدا مشخص کنید برق دقیقاً در کدام قسمت وجود دارد

وقتی گفته می‌شود «کمپرسور برق دارد»، باید مشخص شود منظور برق ورودی تابلو، ورودی کنتاکتور، خروجی کنتاکتور یا برق روی ترمینال خود کمپرسور است.

در یک کمپرسور سه‌فاز، تکنسین باید ولتاژ بین هر سه فاز را بررسی کند:

• L1-L2
• L2-L3
• L1-L3

هر سه مقدار باید در محدوده مجاز درج‌شده توسط سازنده کمپرسور قرار داشته باشند و اختلاف غیرعادی بین آن‌ها وجود نداشته باشد.

سوختن یک فیوز، شل بودن ترمینال، خرابی تیغه کنتاکتور یا قطع شدن یک فاز می‌تواند شرایطی ایجاد کند که تابلو ظاهراً برق داشته باشد ولی کمپرسور امکان استارت نداشته باشد.

2. آیا کنتاکتور کمپرسور جذب می‌کند؟

این سؤال یکی از مهم‌ترین نقاط شروع در عیب‌یابی است.

• خروجی کنترلر چیلر
• پرشر سوئیچ فشار بالا
• پرشر سوئیچ فشار پایین
• فلو سوئیچ
• کنترل فاز
• اورلود
• رله واسط
• بوبین کنتاکتور
• تایمر Anti Short Cycle
• Remote Enable
• اینترلاک پمپ

• قطع بودن یکی از فازها
• سوختگی کنتاکت‌های قدرت
• شل بودن کابل یا ترمینال
• خرابی ترمینال کمپرسور
• فعال بودن حفاظت داخلی موتور
• آسیب سیم‌پیچ
• قفل شدن مکانیکی کمپرسور

3. پرشر سوئیچ فشار بالا یا HP را بررسی کنید

اگر حفاظت فشار بالا فعال شده باشد، در بسیاری از چیلرها کنترلر اجازه روشن شدن مجدد کمپرسور را نمی‌دهد تا خطا برطرف یا Reset شود.

دلایل رایج High Pressure عبارت‌اند از:

• کثیف بودن کندانسور
• خرابی یا خاموش بودن فن کندانسور
• کاهش جریان هوای کندانسور
• شارژ بیش از حد مبرد
• دمای محیط بالا
• وجود گازهای غیرقابل تقطیر
• بسته بودن شیر مسیر مبرد
• کمبود گردش آب در کندانسور چیلر آب‌خنک

4. پرشر سوئیچ فشار پایین یا LP

کاهش بیش از حد فشار مکش نیز می‌تواند موجب قطع مدار فرمان کمپرسور شود.

دلایل متداول Low Pressure:

• کمبود مبرد
• نشتی گاز
• بسته بودن شیر برقی
• گرفتگی فیلتر درایر
• گرفتگی یا تنظیم نادرست شیر انبساط
• بسته بودن شیر سرویس
• نبود بار حرارتی کافی

5. فلو سوئیچ و گردش آب چیلر

در بیشتر چیلرهای آبی، قبل از استارت کمپرسور باید گردش مناسب آب اواپراتور توسط فلو سوئیچ یا روش کنترلی مشابه تأیید شود.

اگر Flow تأیید نشود، کمپرسور معمولاً استارت نخواهد خورد.

• پمپ آب خاموش است.
• دبی آب پایین است.
• صافی آب گرفته است.
• شیر مسیر بسته است.
• داخل مدار هوا وجود دارد.
• فلو سوئیچ خراب است.
• تنظیم یا سیم‌کشی فلو سوئیچ صحیح نیست.

6. کنترل فاز را بررسی کنید

رله کنترل فاز یکی از تجهیزات مهم حفاظتی در چیلرهای سه‌فاز است و می‌تواند در شرایط زیر اجازه استارت کمپرسور را ندهد:

• قطع یک فاز
• جابه‌جایی توالی فاز
• افت ولتاژ
• افزایش بیش از حد ولتاژ
• عدم تعادل شدید ولتاژها

بنابراین فقط وجود سه فاز کافی نیست؛ کیفیت و تعادل ولتاژ نیز اهمیت دارد.

7. خرابی کنتاکتور کمپرسور

ممکن است کنتاکتور صدای جذب داشته باشد اما یکی از کنتاکت‌های قدرت آن سوخته یا مقاومت الکتریکی زیادی پیدا کرده باشد.

این شرایط می‌تواند باعث موارد زیر شود:

• افت ولتاژ
• تک‌فاز شدن کمپرسور
• افزایش جریان
• داغ شدن کابل
• استارت ناموفق

8. اورلود کمپرسور عمل کرده است

اگر کمپرسور قبلاً جریان بیش از حد کشیده باشد، اورلود می‌تواند مدار آن را قطع کند. اما اورلود در بسیاری از مواقع نتیجه یک مشکل دیگر است، نه علت اصلی.

دلایل افزایش جریان می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

• فشار دهش بالا
• افت ولتاژ
• عدم تعادل فاز
• مشکل سیم‌پیچ
• خرابی مکانیکی
• برگشت مایع
• مشکل روغن‌کاری

9. تایمر Anti Short Cycle هنوز اجازه استارت نمی‌دهد

بسیاری از کنترلرهای چیلر اجازه نمی‌دهند کمپرسور بلافاصله پس از خاموش شدن دوباره روشن شود. این حفاظت با نام‌هایی مانند زیر دیده می‌شود:

• Anti Short Cycle
• Compressor Delay
• Minimum Off Time
• Start Delay
• Waiting

بنابراین وجود تأخیر چند دقیقه‌ای بعد از خاموش شدن کمپرسور لزوماً نشان‌دهنده خرابی نیست.

10. آیا کنترلر واقعاً درخواست سرمایش دارد؟

گاهی همه تجهیزات سالم هستند ولی کنترلر به دلیل رسیدن دمای آب به Set Point، اصلاً فرمان روشن شدن کمپرسور را صادر نمی‌کند.

موارد زیر بررسی شوند:

• Set Point دمای آب
• Differential یا Dead Band
• سنسور دمای ورود آب
• سنسور دمای خروج آب
• حالت Cooling
• Remote Enable
• برنامه زمانی کنترلر
• Alarmهای فعال

11. خرابی سنسور فشار یا دما

در چیلرهای جدید، بسیاری از حفاظت‌ها به‌وسیله کنترلر و سنسورهای الکترونیکی انجام می‌شوند. اگر یک سنسور مقدار غیرواقعی ارسال کند، کنترلر ممکن است تصور کند سیستم در شرایط خطرناک قرار دارد.

برای مثال یک سنسور فشار معیوب ممکن است فشار دهش را بسیار بالاتر از مقدار واقعی نمایش دهد و مانع استارت کمپرسور شود.

بنابراین مقدار سنسور باید با اندازه‌گیری واقعی سیستم مقایسه شود.

12. بررسی فشار مکش و دهش قبل از استارت

اگر اختلاف فشار بین سمت مکش و دهش زیاد باشد، شرایط استارت کمپرسور دشوارتر می‌شود. بعد از مدتی خاموش بودن سیستم، فشارها معمولاً باید به سمت تعادل حرکت کنند.

باقی ماندن اختلاف فشار غیرعادی می‌تواند به شرایط مدار مبرد، شیر یک‌طرفه، شیر برقی، شیر انبساط یا استارت مجدد بسیار سریع مرتبط باشد.

13. کمپرسور برق می‌گیرد، هوم می‌کند ولی نمی‌چرخد

این حالت یکی از شرایط مهم عیب‌یابی است.

در این شرایط نباید کمپرسور را مرتباً استارت کرد، زیرا عبور جریان بسیار بالا می‌تواند دمای سیم‌پیچ را به‌شدت افزایش دهد.

14. تست سیم‌پیچ کمپرسور

بعد از قطع کامل برق و ایزوله کردن کمپرسور، مقاومت سیم‌پیچ‌ها باید توسط تکنسین متخصص اندازه‌گیری شود.

در کمپرسور سه‌فاز، اختلاف غیرعادی بین مقاومت فازها می‌تواند نشانه آسیب سیم‌پیچ، اتصال داخلی یا خرابی موتور باشد.

15. تست عایقی کمپرسور با مِگِر

بررسی مقاومت عایقی سیم‌پیچ نسبت به بدنه یکی دیگر از تست‌های مهم کمپرسور است. پایین بودن مقاومت عایقی می‌تواند نشانه آسیب عایق یا اتصال سیم‌پیچ به بدنه باشد.

ترتیب صحیح عیب‌یابی کمپرسوری که استارت نمی‌زند

یک روش سریع برای پیدا کردن محل ایراد

آیا استارت نخوردن کمپرسور یعنی کمپرسور سوخته است؟

خیر. در بسیاری از مواقع خود کمپرسور سالم است و یکی از تجهیزات کنترلی یا حفاظتی مانع راه‌اندازی آن شده است.

تعویض کمپرسور بدون انجام تست‌های لازم می‌تواند هزینه زیادی ایجاد کند، در حالی که علت اصلی ممکن است تنها یک کنتاکتور، سنسور فشار، پرشر سوئیچ، کنترل فاز یا تنظیم کنترلر باشد.

چه زمانی نباید کمپرسور را دوباره استارت کرد؟

• صدای مکانیکی شدید یا غیرعادی
• جریان استارت بسیار بالا
• Trip سریع اورلود
• بوی سوختگی
• داغ شدن ترمینال یا کابل
• اتصال بدنه
• Locked Rotor
• High Pressure مکرر

سوالات متداول

جمع‌بندی

اگر کمپرسور چیلر برق دارد ولی استارت نمی‌زند، عیب‌یابی باید از بررسی فرمان کنترلر شروع شود و سپس مدار حفاظت، کنتاکتور، مدار قدرت، وضعیت سه فاز، فشار مبرد، جریان کمپرسور و در نهایت خود کمپرسور بررسی شود.